سخنرانی دکتر ابراهیمبای سلامی درجشنواره گردشگری فرهنگی دانشگاه آزاد تهران غرب، هتل پارسیان اوین
امروز المان ها و عناصر فرهنگی در جهان نماد هویت و برجستگی ملت هاست. یعنی خرد تکنولوژیک و ابزار آنقدر گسترش پیدا کده است و تسلط انسان بر طبیعت را به جایی رسونده است که آن عامل تمایز و آن نشانه فرهیختگی در فرهنگ است و بس و آنجاکه مقایسه بین انسان هاست. در دنیای فراپست مدرن و امکاناتی که از طریق اینترنت برای بشر به وجود آمده است هم تکنولوژی و هم  فرهنگ و هم علم به سرعت گسترش پیدا می کند تا آنجا که یک نوع برابری شاید در دسترسی داره در دنیا گسترش پیدا می کنه یعنی مفاهیم مالکیت مفاهیم عدالت در یک وجه دیگری هم آمده است و از آنجا که ما بحثمان بیشتر آکادمیک و دانشگاهی است قدیم می گفتند آموزش عالی یکی از عوامل تفکیک هست و می تواند موجب نابرابری بشود و تحرک اجتماعی را به قول جامعه شناسان بیشتر کنه که مثلا یک فردی از طریق درس خواندن و طی مدارج دانشگاهی به مقام عالی برسد هر چند که از طبقه پایینی بوده باشد خوب این هست هنوز و محور است اما دسترسی به اطلاعات و اخبار و ارزش های ملل دیگر امروز با این دنیای فراپست مدرن تسریع شده است و این خودش می تونه یک هم سطح سازی را در سطح اطلاعات موجب بشه  هرچند کسانی که زحمت بیشتری می کشند در IT و ICT بیشتر بهره خواهند برد .
یکی از مولفه های اصلی صنعت گردشگری فرهنگ است. من در جاهای مختلف گفته ام که ما قبل از اینکه به صنعت گردشگری بپردازیم باید بین دو مفهوم تفاوت قائل شویم یکی به عنوان پدیده گردشگری است یا Phenomen . بزرگترین پدیده جامعه مدرن سابقه نداشته بیش از 1,300,000,000 نفر در فرآیند میهمانی و میزبانی از کشوری به کشور دیگر و از مبدایی به مقصد دیگر فراتر از مرزهای جغرافیایی حرکت کنه و با آرامش به مبدا برگردد. این یک Phenomen  است که به عنوان یک پدیده گردشگری در واقع کارکردهای فرهنگی – سیاسی و اجتماعی و اقتصادی فراوانی داره و به همین دلیل هم برنامه ریزی ها و استراتژی ملت ها قرار گرفته یعنی حتی کشور هایی که جاذبه های فرهنگی یا خدماتی یا صنعتی عمده و برجسته ای ندارند دارند برنامه ریزی می کنند که میزبانی باشند و ملل و گروه های دیگر به کشورشون دعوت بشه و اونا از این کارکردها استفاده کنند . این پدیده گردشگری بود. اون که باز پدیده برش قرار گرفته اون بستر اصلی این پدیده که میهمانی و میزبانی را برای یک ملت تسریع می کنه صنعت گردشگری نام داره. این صنعت گردشگری دارای 6 مولفه اصلی است که
اولین مولفه آن جاذبه های طبیعی فرهنگی صنعتی و خدماتی است
دومین مولفه تسریع در حمل و نقل است که در هوایی و زمینی و ریلی و غیره خلاصه میشه
سومین مولفه اقامت هتل و فراهم کردن مکانی مناسب بهتر و یا درخور مکانی که فرد داره در مبدا زندگی می کنه برای مهمان است.
چهارمین مولفه پذیرایی غذا و رستوران است که شما در خوراک و نوشیدنی ها و به ویژه در بحث غذاهی سنتی امروز Favourite های مختلفی را می بینید. البته در صنعت آنقدر بحث غذا اهمیت پیدا کرده که امروز دیگر آمریکا را که به عنوان کاپیتالیسم و امپریالیسم که می شناختند هیچ به عنوان مخدولانیسم همانطور که جورج ریدزل جامعه شناس و دانشمند بزرگ مطرح کرده می شناسند.
مولفه پنجم بازار – سوغات و صنایع دستی است که علامت صنایع دستی در ایران فرش ایران بوده و تنوعی بیش از 350 کالای فرهنگی ما که هریک از آنها المان ها و تاثیراتی از فرهنگ و میراث فرهنگی ماست . اگر منبت کاریست . اگر ملیله کاریست و غیره ...
ششمین مولفه خدمات اختصاصی گردشگری است که این خیلی متمایز می کنه اعم از روی گردانی و راهنمایی تور و بازاریابی و آموزش که الان در آکادمی که شما در آن هستید . مدیریت و سیاست گذاری های خاص و از این همه مهمتر فناوری اطلاعات و ارتباطات و ICT است که فوق العاده اهمیت داره. بانک-بیمه و امثال اینها که در اینجا اختصاصا به گردشگری تعلق پیدا می کنه این امکاناتی که در مولفه ششم گفتم به طور عادی هم در کشور هست ولی مهمتر اینه که ما فراتر از اقتصاد داخلی برای آن فرآیند میهمانی و میزبانی است . یعنی بانک را آنطور آماده کنیم که گردشگر بتواند استفاده استفاده کنه . آموزش- شان کاری کنه که دانشجو بتواند در مواجه با مهمان و توریست به راحتی صحبت کنه و بدونه چطوری میراث فرهنگی و مادی و معنوی خودش رو تعریف کنه . خوب در بین اینها جاذبه فرهنگی که در مولفه ششم از آن بحث میشه اهمیت فراوانی دارد و همانطور که گفتم موجب تمایز هست. در این گردشگری چه جایی دارد؟ یعنی ما انسان ها وقتی باهم روبرو می شیم از لباس و آرایش و آن چیزی که تحت عنوان Body language  از آن نام برده میشه مثلا آن طرف را می بینیم که یک لباس خاصی پوشیده و عزیزان مان در گروه موسیقی این لباس های محلی را به تن کردند نمایانگر تمایز یک ملت است . زبان که می گشاید به عمق فرهنگی او نزدیک می شویم . فارس – بلوچ – ترک – ترکمن – لر و هریک از زبان های دیگر یعنی اولین میراث فرهنگی که شما در ظاهر می بینید در زبان مشخص و جاری است. مجموعه احساسات مشترک و ارزش ها و باورها و نماد ها و رسوم و سنت هایی که داریم به عنوان میراث غیر ملموس نمایانگر اینه که فرهیختگی و جایگاه ما ادب و فرهنگ و رسم کجاست . این میراث بزرگ فرهنگی که به قول دوستان میراث فرهنگی و گردشگری رد نشیم.
اولین میراث مان چیست؟ یعنی من الان کت و شلوار پوشیده ام که اصلش ایرانی است در نمادها و آثار تاریخی اشکانیان نگاه کنید زبان است . ما ملت مسلمانی هستیم ولی داریم به زبان فارسی صحبت می کنیم . یعنی اولین نشانه هویت که همه ارزش ها و المان ها و مایه ذهنی ما با آن بیان میشود زبان فارسی است. به همین دلیل من شاید در بیش از بیست سال پیش مربوط به فرهنگ عقلانی و توسعه ملی اینو عرض کرده بودم که فرهنگ سه شالوده اساسی دارد .
1- ملیت است . قبل از اینکه شما هر دینی (اسلام-مسیحیت- بودا و ...) داشته باشید شما یک انسان هستید.
این انسان از یک پدرو مادر و یک خانواده و یک ریشه جغرافیایی مشخص و متولد شده که همه آن المان های فرهنگی را در تلخ و شیرین زندگی – در عشق و نفرت – در رویدادها و پدیده هایی که بر او گذشته لمس کرده و شخصیتش با آنها شکل گرفته.
2- دین . شاید گسترده تر از زبان و ملیت , رفتار ما را تحت تاثیر قرار می دهد چون نهاد های تبلیغی و آموزشی و ترویجی بیشتری دارد. خوب ما مسلمان هستیم و این فرهنگ ملی ما توام با یک دین است. ما دین حنیف و دین اسلام رو انتخاب کردیم که هنوز هم به همه دلایل برترین هاست . اینو که می گم با تحقیق عرض می کنم نه این که بخواهم تبلیغ کنم.
3- ارتباط با دیگر ملل. ما در طول تاریخ چه از ارتباط و مراوداتی که با دیگر ملت ها داشتیم و چه از جنگ ها و فتوحاتی که ما داشته ایم و همیشه اینطور نبوده که عرب ها و مغول ها حمله کنند و بخواهند ایران را بگیرند بلکه کشورگشایی هایی داشتیم گاهی تا مرزهای اروپا و روم ایران رفته است و حتی در این اواخر هم از حلب تا کاشخر میدان سلطان سنجر است . از حلب تا کاشخر مرزهای ایران بوده است.
کاشخر بخشی از هویت فرنگی ماست که نماز را به فارس می خوانند. یکی از مناطق مهم و مستعد برای فرهنگ ماست. این فرهنگ خیلی گسترش پیدا کرده و آنجا که این فرهنگ با طبیعت توام میشه مثل شب چله و جشن یلدا ماندگاری ش  صد چندان می شه . جشن نوروز نشانه هوشمندی و هوشیاری ملت ایران است یعنی یک ملتی آنقدر هوشمند است که اول طبیعت و اول رویش گیاهان و بهار و شادمانی درونی که حتی نباتات و طبیعت شکلش رو عوض می کنه جشن می گیره . یک ملت آنقدر هوشمند است که بزرگترین شب سال را و زایش خورشید را جشن می گیره یعنی آن نهان خانه درونی انسان و اون ارزش های فرهنگی و اجتماعی زندگی رو در طبیعت آنچنان با نماد و نشانه های طبیعی نشان می ده که زندگی اجتماعی ما با جمع شده خانواده گرد بزرگان – پدربزرگ و مادربزرگ یعنی همان کسانی که نسل اندر نسل با گفتار و سخنان خودشون زندگی ما رو تشکیل داده اند و شما متعلق به هر قوم و مذهبی که باشین اول خانواده هست . در شب چله و یلدا اینها در گرد پدربزرگ و مادر بزرگ می نشستند و یک بار دیگر جامعه پذیری فرهنگی و سیاسی و اجتماعی با گفتارها در فضایی آرام اتفاق می افتاده یعنی انتقال یک فرهنگ و این نمادها و ارزش ها و متوجه کردن نسل جدید به آیین ها و بزرگتر ها و کسانی که تجربه دیرینی از زندگی داشت اند . اینو در یلدا می بینید که هم طبیعت متولد میشه و هم آغاز افزایش لحظات و تاریخ خودش را آغاز می کند هم خانواده جمع شدن تا به اون گذشته فرهنگی و ارزش و نمادی خودشون آگاه باشند و از آنجا حرکتی تازه را آغاز کنند.
امروز در گردشگری بیشتر کشورها به دنبال این رویدادها هستند : گردشگری رویدادها یعنی گردشگری فرهنگی وسیع تر از آن است. رویدادهایی مثل یلدا می تونن ثروت بزرگی باشند . حالا که مصادف با کریسمس و تولد حضرت مسیح(ع) هم قرار گرفته اول اینو تبدیل کنیم به یک جشن بزرگ برای ملت ایران که اون انسجام و همبستگی اجتماعی و ملی  و فراتر از هر قوم و مذهب ایجاد بشه و دوم می توانیم این را به یک رویدادی تبدیل کنیم که با رویکرد اقتصادی و تعالی فرهنگ , فرهنگمان را از پستو در بیاوریم. این فضای مجازی و اطلاعات اضافی و مجازی که به فرزندانمان داده میشه یک وقت ما را از ریشه ها غافل نکند که تیشه ها بر ریشه ها بخورد. این ریشه ها رو بشناسیم , اینارو تبلیغ کنیم ترویج کنیم. خوشبختانه گفتمان توسعه گردشگری در ایران آغاز شده همانطور که در جهان آغاز شده است . گردشگری داره تبدیل میشه به مهمترین صنعت جهان . در سال 2017 از صنعت خودرو پیشی گرفت و فقط صنعت نفت و پتروشیمی باقی ماندند که اینها رو هم تا سال 2020 یا سال 2022 احتمالا گردشگری از نظر رشد اقتصادی کنار میگذارد. بیشترین اشتغال و ثروت را ایجاد میکنه . فقر زدا است . عدالت گستر است و توام با پایداری و محیط زیست است این صنعت پس بنابراین خیلی مهمه برای ما که این ریشه های فرهنگی رو داریم موجب تعریف هویت فرهنگی و معرفت و شناخت ایران نسبت به همه مردم جهان میشه . در فرایند جهانی شدن که هویت اهمیت دارد . آنکسانی که بتوانند المان های اصیل و مفید و متعالی خودشون رو تبلیغ و ترویج کنند در دنیا , آنها برنده واقعی خواهند بود . شما باید حتی این صنعت گردشگری و صنعت فرش و ساختمان را بر معیارهای ایرانی و اسلامی قرار بدید تا متفاوت باشیم . کسی که به ایران میاد هویت فرهنگی متفاوت و متمایز و متعالی شما را درک کند . این را گردشگری فرهنگی می گویند. این میشه اون زمینه کاری که برعهده دانشجویان و محققان و پژوهشگران است و زحمات اساتید محترم و محترمه هم زیاد میشه تا بتوانیم یک بار دیگر خارج از هیاهو در دانشگاه ها گفتمان گردشگری رو تعمیق کنیم . ما از نظر نظری هنوز در زمینه گردشگری فقیر هستیم . چرا نمی توانیم راهبرد توسعه گردشگری را بنویسیم؟ چون هنوز این موضوع را درک نکردیم . اگر ما در انجمن علمی گردشگری و دانشگاه ها تلاش می کنیم به خاطر این که این سواد رو با خاصیت Collective  یی علم و با خاصیت نوع به نوع شدن هر روز علم و با جمع کردن تجربه کشورهایی که در دنیا وجود دارد و آنچه که در اطراف ما اتفاق میافته بتواند تبدیل کنیم به المان ها و عناصر کلانی که کشور را آنجایی که متوجه نیستند متوجه سازیم که این صنعت حرکت کنه .
ما باید در این زمینه بسیار دقیق باشیم و اولش این است که به ترمیودولوژیک  و  Concept ها و مفاهیم این صنعت توجه کنیم و فرهنگ از دانشگاه آغاز میشه اصلاح فرهنگ , کاربردی کردن فرهنگ به غیر از رشته های آکادمیک به رشته دیگری ربط ندارد. شیوه های عوامانه به جایی نخواهد رسید به همان خاطر که مایوسکی و دیگران گفته اند که تفاوت ملت ها در تفاوت و میزان و درجه علم آنهاست . وقتی یک مقاله علمی پژوهشی را یک استاد می نویسد و تحقیق می کنه وقتی در جلسات متوالی و متعدد شرکت می کنه داره راجع به این Concept ها بحث می کنه که هم دانشجو باید فعال باشد و هم استاد تا بتونیم زمینه رشد گردشگری در کشور را گسترش بدهیم به علم عمق ببخشیم . آنچه که در مطبوعات و رسانه های ما میاد خوب ولی کافی نیست . باید دقت کنیم تا تک تک این مقادیر طبقه بندی بشوند و بتوانیم استفاده کنیم. امیدوارم که همانطور که دانشگاه ها دارند فعالیت می کنند انجمن های علمی هم که اولین انجمن علمی گردشگری در سال 1384 بنیانگذاری شد در کشور و امروز داره فعالیت می کنه اینجو ها و نهادهای مردم نهادی را من می بینم که لذت می برم واقعا که هرکدام در زمینه یک وجهی مثلا گردشگری فرهنگی – گردشگری مربوط به اقوام و عشایر و گردشگری مربوط به ورزش و گردشگری مربوط به پزشکی و سلامت گردشگری و پایداری و گردشگری توسعه پایدار درحال  شکل گرفتن هستند و همه اینها زمینه ای را فراهم خواهند کرد که ما از این صنعت مفید و صنعتی که ما در دوران بی آبی , در دورانی که ما بیکاری را به عنوان یک ابرچالش در کشور می دونیم میتونه یک ابر راهکار توسعه کشور ایشالله گردشگری باشه و خوش به حالتون که با جشنواره گردشگری شروع کردید. من باید در اینجا از همه اساتید تشکر کنم . جناب آقای دکتر قاسمی و جناب آقای دکتر زاهد قادری و همه عزیزانی که در جلسه هستند و عذرخواهی می کنم که ممکنه اسمشون از قلم افتاده باشه .
شما را به خدای بزرگ می سپارم . سرفراز باد ایران . زنده باد ملت ایران . در پناه خداوند بزرگ.

   1396/9/28 12:23


نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
* متن کامنت :
 

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )